MİRAS PAYLAŞIMI NASIL YAPILIR?

Bir kişinin vefat etmesinin ardından geride bıraktığı malvarlığının mirasçıları arasında nasıl paylaşılacağı sıkça merak edilen hukuki konulardan biridir. Özellikle taşınmazlar, banka hesaplarında kalan bakiyeler ve diğer malvarlığı değerlerinin paylaşımı konusunda mirasçılar arasında uyuşmazlıklar yaşanabilmektedir.

Peki miras paylaşımı nasıl yapılır ve mirasçılar hangi haklara sahiptir?

1.     Miras Nedir?

Miras, bir kişinin vefatıyla birlikte geride bıraktığı malvarlığı, hak ve borçlarının tamamını ifade eder. Miras bırakan kişinin ölümüyle birlikte miras, yasal veya atanmış mirasçılarına geçer. Mirasçılar, miras bırakanın malvarlığı üzerindeki haklarını kanunda öngörülen oranlarda elde ederler.

2.     Mirasçılar Kimlerdir?

Türk Medeni Kanunu'na göre mirasçılar öncelikle miras bırakanın altsoyudur. Altsoy bulunmaması halinde miras hakkı anne, baba ve onların altsoyuna geçebilir.

Bunun yanında sağ kalan eş de kanunda belirlenen oranlarda mirasçılık hakkına sahiptir. Mirasın nasıl paylaşılacağı ise miras bırakanın vefat etttiği tarihte hangi yakınlarının hayatta olduğuna göre değişiklik gösterebilecektir.

3.     Miras Paylaşımından Önce Ne Yapılmalıdır?

Miras paylaşımına geçilmeden önce mirasçıların belirlenmesi gerekir. Bu belirlemenin yapılabilmesi için uygulamada veraset ilamı (mirasçılık belgesi) alınmaktadır.

Mirasçılık belgesi, mirasçıların kimler olduğunu, mirasta ne oranda hak sahibi olduklarını ve miras paylarını gösteren resmi bir belgedir.

Veraset ilamına ilişkin ayrıntılı bilgi için VERASET İLAMI (MİRASÇILIK BELGESİ) NEDİR VE NASIL ALINIR? başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Miras bırakanın vefatıyla birlikte mirasçılar arasında elbirliği mülkiyeti oluşur. Bu nedenle mirasın paylaşılabilmesi için mirasçıların anlaşması veya gerekli hukuki işlemlerin gerçekleştirilmesi gerekir.

Mirasçılar kendi aralarında anlaşarak miras paylaşım sözleşmesi yapabilirler. Anlaşma sağlanamaması halinde ise ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası gibi hukuki yollara başvurulması mümkündür.

5.     Miras Paylaşımında Anlaşma Sağlanamazsa Ne Olur?

Mirasçıların mirasın paylaşımı konusunda anlaşamaması uygulamada sık karşılaşılan durumlardan biridir. Özellikle miras kalan taşınmazların nasıl değerlendirileceği veya hangi mirasçının hangi malı alacağı konusunda uyuşmazlıklar yaşanabilmektedir.

Bu gibi durumlarda mirasçılar, uyuşmazlığın çözümü için mahkemeye başvurabilirler. Miras ortaklığının sona erdirilmesi amacıyla ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açılması mümkündür. Mahkeme tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda malın aynen paylaşılmasına veya artırma yoluyla satışına karar verilebilir.

Bu nedenle miras paylaşımına ilişkin uyuşmazlıklarda hak kaybı yaşanmaması adına hukuki sürecin dikkatli şekilde yürütülmesi önem taşımaktadır.

6.     Miras Kalan Ev Nasıl Paylaşılır?

Miras kalan taşınmazlar, mirasçıların anlaşması halinde belirli mirasçılara bırakılabilir veya satış yoluyla elde edilen bedel mirasçılara miras payları oranında dağıtılabilir.

Ancak mirasçılar arasında anlaşma sağlanamıyorsa mahkeme kararıyla taşınmazın satılması ve bedelinin paylaştırılması gündeme gelebilir.

7.     Miras Borçları da Kapsar mı?

Miras yalnızca aktif malvarlığını değil, belirli şartlar altında borçları da kapsar. Bu nedenle mirasçılar, mirası kabul etmeden önce mirasın kapsamını değerlendirmelidir.

Kanunda öngörülen şartların bulunması halinde mirasın reddi de mümkün olabilmektedir.

8.     Sonuç

Miras paylaşımı, mirasçıların sayısına, miras bırakanın malvarlığına ve somut olayın özelliklerine göre farklılık gösterebilmektedir. Özellikle taşınmazların paylaşımı ve miras paylarının belirlenmesi aşamasında hukuki uyuşmazlıklar ortaya çıkabilmektedir.

Hak kaybı yaşanmaması adına miras hukukuna ilişkin işlemlerin dikkatli şekilde yürütülmesi ve gerekli durumlarda hukuki destek alınması önem taşımaktadır.

Av. Nagehan CANTÜRK

Kurucu Avukat