HAKARET SUÇU NEDİR? HANGİ DURUMLARDA OLUŞUR?

Günlük hayatta yaşanan tartışmalar, sosyal medya paylaşımları veya mesajlaşmalar sırasında kullanılan bazı ifadeler hakaret suçu kapsamında değerlendirilebilmektedir. Özellikle günümüzde sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte hakaret suçuna ilişkin soruşturma ve davalarda önemli bir artış yaşanmaktadır.

Peki hakaret suçu nedir, hangi durumlarda oluşur ve mağdur olan kişiler hangi hukuki yollara başvurabilir?

1. Hakaret Suçu Nedir?

   
   

Hakaret suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 125. Maddesi uyarınca “Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldırmak” şeklinde işlenir.

Bir kimsenin toplum içerisindeki itibarı ve kişilik hakları hukuk düzeni tarafından korunmaktadır. Bu nedenle kişinin şeref ve haysiyetini zedeleyen söz veya davranışlar belirli şartlar altında suç teşkil edebilmektedir.

2. Hangi Davranışlar Hakaret Suçu Oluşturabilir?

Hakaret suçu her somut olayın özelliklerine göre ayrı değerlendirilir. Kullanılan ifadelerin niteliği, söylendiği ortam ve taraflar arasındaki ilişki önem taşır.

Örneğin;

• Küfür içeren ifadeler,

• Kişinin onurunu zedeleyici sözler,

• Aşağılayıcı ve küçük düşürücü söylemler,

• Sosyal medya üzerinden yapılan hakaret içerikli paylaşımlar,

• Mesajlaşma uygulamaları üzerinden gönderilen hakaret içerikli mesajlar hakaret suçu kapsamında değerlendirilebilir.

Ancak her kaba söz veya eleştiri hakaret suçu oluşturmaz. İfade özgürlüğü kapsamında kalan eleştiriler ile hakaret niteliğindeki sözlerin birbirinden ayrılması gerekir.

3. Sosyal Medyada Hakaret Suçu İşlenebilir mi?

Evet. Hakaret suçu yalnızca yüz yüze yapılan konuşmalarla değil, internet ortamında da işlenebilir.

Sosyal medya platformlarında yapılan yorumlar, gönderiler, özel mesajlar veya paylaşımlar aracılığıyla kişilerin şeref ve saygınlığını zedeleyen ifadeler kullanılması halinde hakaret suçu gündeme gelebilir.

Bu nedenle sosyal medya kullanırken yapılan paylaşımların hukuki sonuç doğurabileceği unutulmamalıdır.

4. Hakaret Suçunda Şikayet Süresi

Hakaret suçu kural olarak şikayete bağlı suçlar arasında yer almaktadır.

Bu nedenle mağdurun, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde şikayet hakkını kullanması gerekir. Sürenin geçirilmesi halinde şikayet hakkı ortadan kalkabilir. Bu nedenle şikayetin süresi içerisinde yapılmaması mağduriyetlere yol açabilmektedir. 

Hak kaybı yaşanmaması adına hukuki sürecin geciktirilmeden değerlendirilmesi önem taşımaktadır.

5. Hakaret Suçunda Deliller Nelerdir?

   
   

Hakaret suçunun ispatında çeşitli delillerden yararlanmak mümkündür.

Örneğin;

• Tanık beyanları,

• Mesaj kayıtları,

• Sosyal medya paylaşımları,

• Ses kayıtları,

• Ekran görüntüleri

somut olayın özelliklerine göre delil olarak değerlendirilebilir. Ancak delilin hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması gerekmektedir. Hukuka aykırı şekilde elde edilen deliller ne yazık ki suçun ispatında kullanılamayacaktır.

6. Hakaret Suçunun Cezası Nedir?

   
   

Hakaret suçunun cezası, olayın özelliklerine göre değişmekle birlikte Türk Ceza Kanunu'nda hapis cezası veya adli para cezası öngörülmüştür. Suçun alenen işlenmesi veya kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenmesi gibi bazı durumlarda cezada artırım söz konusu olabilir.

7. Hakaret Suçunda Ön Ödeme Uygulanır mı?

Hakaret suçunda, kanunda öngörülen şartların bulunması halinde ön ödeme hükümleri uygulanabilmektedir. Ön ödeme kapsamında belirlenen miktarın süresi içerisinde ödenmesi durumunda kamu davası açılmayabilir veya açılmış dava düşebilir. Ancak ön ödeme uygulamasının her somut olay bakımından ayrıca değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır.

8. HUKUKİ DESTEK

   
   

Hakaret suçu, kişilerin onur, şeref ve saygınlığını korumayı amaçlayan önemli suç tiplerinden biridir. Yüz yüze gerçekleştirilen söz ve davranışların yanı sıra sosyal medya ve dijital iletişim araçları üzerinden yapılan paylaşımlar da belirli şartlar altında hakaret suçu kapsamında değerlendirilebilir.

Günümüzde birçok dosyaya konu olan ve işlenişine sıkça rastladığımız hakaret suçuna ilişkin her olay kendi koşulları içerisinde değerlendirilmelidir. Somut olayın özelliklerine göre farklı hukuki sonuçlar ortaya çıkabileceğinden, hak kaybı yaşanmaması adına bir avukattan hukuki destek alınması faydalı olacaktır.

Av. Nagehan CANTÜRK

Kurucu Avukat